Werken als je 16 of 17 bent

• Maximaal 9 uur per dienst.
• Maximaal 45 uur per week.
• Maximaal 160 uur in 4 weken. Dat is gemiddeld 40 uur per week.

Ga je naar school? Dan tellen je schooluren mee als werktijd. Ook de pauzes op school tellen mee. Zit je 30 uur per week op school? Dan blijft er minder tijd over om te werken.

Niet tussen 23.00 en 6.00 uur. Nachtwerk mag niet als je jonger bent dan 18. Er zijn maar een paar uitzonderingen, bijvoorbeeld voor leerling-bakkers. Overwerk en oproepdiensten (klaarstaan om te komen werken als je werkgever belt) mogen ook niet. Je hebt elke dag minstens 12 uur achter elkaar rust. Per week heb je minstens 36 uur achter elkaar vrij.

Werken op zondag mag alleen als het werk of het bedrijf dat echt nodig maakt. Dan moet het in je contract staan. Of de ondernemingsraad (een groep gekozen werknemers die namens het personeel met de directie praat) of het personeel moet akkoord zijn gegaan. Is het zo geregeld? Dan moet jij er ook zelf mee akkoord gaan. Je hebt minstens 13 vrije zondagen per 52 weken. Minder mag alleen als dat in een cao (afspraken over loon en werk die gelden voor een hele branche of een bedrijf) staat. Of als het in een andere afspraak voor alle werknemers staat.

Werk je langer dan 4,5 uur? Dan krijg je minstens 30 minuten pauze. Als het nodig is, mag die pauze in twee delen van elk minstens 15 minuten.

Als je jonger bent dan 18, mag je bijvoorbeeld niet werken:

• met giftige of kankerverwekkende stoffen;
• met bestrijdingsmiddelen (middelen tegen ongedierte, schimmels of onkruid). Meestal ook niet aan gewassen die de afgelopen 14 dagen zijn bespoten;
• in veel lawaai: gemiddeld 85 decibel of meer, ook niet met gehoorbescherming;
• met trillingen die schadelijk zijn;
• 's nachts.

Sommig ander werk mag alleen als er iemand bij is die het werk goed kent. Dan gaat het bijvoorbeeld om werk met vuurwerk, met gevaarlijke dieren, in een slachterij of aan een lopende band waarvan jij het tempo niet bepaalt. Je werkgever moet eerst uitzoeken welke gevaren het werk heeft. En hij moet zorgen dat er goed op je gelet wordt.

Ja. Vanaf 16 jaar mag je in een café, restaurant of slijterij werken, ook als daar alcohol wordt geschonken. Je mag wel geen alcohol verkopen aan iemand die jonger is dan 18.

Ja. Vanaf 16 jaar mag je zelf een arbeidscontract afsluiten. Je ouders hoeven niet te tekenen.

Je werkgever houdt meestal loonheffing in (belasting en premies die hij direct van je loon afhaalt), net als bij volwassenen. Verdien je niet veel? Dan krijg je dat geld vaak terug als je aangifte doet (je geeft dan aan de Belastingdienst door wat je hebt verdiend). Werk je bij twee werkgevers tegelijk? Laat de loonheffingskorting dan maar bij één van de twee toepassen. Dat is een korting op de belasting die van je loon wordt ingehouden. Krijg je die korting bij allebei? Dan moet je achteraf waarschijnlijk belasting betalen.

Nee. Wat jij verdient, telt niet mee voor de kinderbijslag (geld dat je ouders van de overheid krijgen voor jou). Het telt ook niet mee voor het kindgebonden budget (een extra bijdrage voor ouders, die afhangt van hun inkomen). Het maakt niet uit hoeveel je verdient.

Let op: je spaargeld telt wel mee. Ben je jonger dan 18 en woon je thuis? Dan telt je spaargeld mee bij het vermogen (spaargeld en bezit) van je ouders voor het kindgebonden budget.

Wel belangrijk: als je 16 of 17 bent, krijgen je ouders alleen kinderbijslag als je naar school gaat of al een startkwalificatie hebt. Dat is een diploma havo, vwo of mbo niveau 2 of hoger. Stop je met school zonder zo'n diploma om te gaan werken? Dan stopt de kinderbijslag meestal. Dat kan ook gevolgen hebben voor het kindgebonden budget.